43 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης: Sen to Chihiro no Kamikakushi
...και οι εντυπόσεις...
Όσοι έχετε ήδη διαβάσει το «Χρονικό του Sen to Chihiro no Kamikakushi» μάλλον θα φαντάζεστε τι θα έχω να πω εδώ...
Θα αρχίσω δανειζόμενος τα λόγια ενός φίλου που χαρακτηρίζοντας την κατάσταση των anime στην Ελλάδα μου λεει συχνά: «Οι καιροί αλλάζουν». Εγώ θα πρόσθετα εδώ παρόλα αυτά πως «είναι ακόμα πολύ νωρίς». Ναι μεν στα πλαίσια του τμήματος «Νέοι Ορίζοντες» του φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης προβλήθηκε το πιο πρόσφατο anime του Studio Ghibli που έσπασε ταμεία στην Ιαπωνία, που έχει δεχτεί πολύ καλές κριτικές παγκοσμίως, που πήρε το πρώτο βραβείο, την χρυσή άρκτο, στο φεστιβάλ κινηματογράφου του Βερολίνου αλλά.... Το πολύ καλό αυτό anime δεν έτυχε της καλύτερης μεταχείρισης στην χώρα μας. Το πρώτο πλήγμα είναι πως δεν τοποθετήθηκε στον κυρίως κορμό των ταινιών της κατηγορίας «Νέοι Ορίζοντες» αλλά ως ειδική παιδική προβολή. Τώρα πολλά άτομα θα μπορούν να πουν «Μα για παιδιά δεν είναι;» Εδώ δεν μπορώ να διαφωνήσω ούτε να συμφωνήσω πλήρως. Στην Ιαπωνία το ότι ένα anime έχει ως ηρωίδα ένα 8-χρόνο κορίτσι και λαμβάνει χώρα σε μία φανταστική πολιτεία δεν σημαίνει πως είναι απαραίτητα για παιδιά. Αλλά εδώ σωστά θα πείτε πως βρισκόμαστε στην Ελλάδα και υπάρχει μεγάλη διαφορά κουλτούρας σε σχέση με την Ιαπωνία. Τελικά όμως είναι ή δεν είναι παιδικό το Sen to Chihiro no Kamikakushi; Για τα ελληνικά δεδομένα θα το χαρακτήριζα παιδικό μεν αλλά για τουλάχιστον παιδιά γυμνασίου και πάνω. Παιδιά δηλαδή που να μπορούν να καταλάβουν την διαφορά του Mickey Mouse και ενός θεσπέσιου από οπτικό και ηχητικό τομέα animation. Και φυσικά δεν αποκλείονται και οι ενήλικες από το να δουν αυτήν την ταινία. Ως προς την ηλικιακή τοποθέτηση του έργου μπορώ να πω με σιγουριά πως οι διοργανωτές του φεστιβάλ απέτυχαν με το να "καλέσουν" με τις προσκλήσεις τους παιδιά του δημοτικού να δουν την ταινία. Πως δικαιολογείται αυτό; Δύο λέξεις: άγνοια και αδιαφορία.
Οι υπεύθυνοι για την συγκεκριμένη ταινία στο φεστιβάλ κινηματογράφου είτε λόγο άγνοιας ή μάλλον περισσότερο λόγο αδιαφορίας δεν έμαθαν για το τι ακριβώς πρόκειται αυτή η ταινία. Κάτι που κάνει μπαμ στον ελληνικό τίτλο που της δόθηκε. "Διακοπές στην χώρα των θαυμάτων". Αναρωτιέμαι αν αυτός που έδωσε τον τίτλο είδε καν την ταινία. Εγώ που την είδα, δεν είδα την ηρωίδα να κάνει "διακοπές" η καμιά βόλτα στην χώρα των θαυμάτων του γνωστού παραμυθιού που λανθασμένα παρομοιάσανε με την ταινία. Αντί όλων αυτών είδα ένα 8-χρονο κορίτσι να βρίσκει ξαφνικά τον εαυτό της παγιδευμένο σε μια φανταστική αλλά και τρομαχτική συγχρόνως πολιτεία όπου ζουν περίεργα όντα. Η Chihiro δεν κάνει διακοπές εκεί αλλά προσπαθεί να σώσει τους γονείς της και τον εαυτό της. Χαρακτηριστικό είναι πως τα συναισθήματα της Chihiro που επικρατούν κατά την διάρκεια της ταινίας είναι συναισθήματα λύπης. Το ότι η Chihiro δεν χασκογελάει κάνοντας διακοπές στην χώρα των θαυμάτων είναι κάτι που διέφυγε εντελώς από το άτομο που έδωσε τον τίτλο.
Συνεχίζοντας το θέμα επί της αδιαφορίας και της άγνοιας σας γράφω τι ανέφερε η εφημερίδα "Πρώτο Πλάνο" του φεστιβάλ για το anime: «Κατά τη συνήθη τακτική του φεστιβάλ, οι λιλιπούτειοι φίλοι (εκείνοι που γουστάρουν γλυφιτζούρια, κόμιξ και κινούμενα ανθρωπάκια), αλλά και όλοι οι κρυφό-παλιμπαιδιστές θα παρευρεθούν στο Ολύμπιον για την προβολή της γιαπωνέζικης ταινίας κινουμένων σχεδίων με αυθεντικό τίτλο: Sen to Chihiro no kamikakushi. Γιατί ξεχωρίζει; Διότι μοιράστηκε μαζί με το Bloody Sunday την τελευταία χρυσή Άρκτο στο φεστιβάλ του Βερολίνου και είναι συγχρόνως η πρώτη ταινία (όχι μόνο καρτούν) που έβγαλε περισσότερα από 200 εκατομμύρια δολάρια, πριν προβληθεί στις ΗΠΑ! Επιτέλους, μας είχαν ζαλίσει με τα δικά τους μπλοκμπάστερς. Ας πάρουν τώρα λίγο γεύση από σαμουράι.» (Πρώτο Πλάνο, Έκδοση του 43 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Αρ. Φύλλου 115, Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2002) Εκτός του ότι το γλειφιτζούρι γράφεται με ει και όχι με υ, από αυτό και μόνο το κείμενο μπορεί κανείς να καταλάβει πολλά πράγματα. Σύμφωνα με αυτό το κείμενο λοιπόν το Sen to Chihiro no kamikakushi προορίζεται για μικρά παιδιά και για ενήλικες που φέρονται σαν παιδιά (δεν θα αναφέρω τα συνώνυμα που βρήκα στο λεξικό για την συγκεκριμένη λέξη, γιατί προσβάλει όσους ενήλικες πήγαν και είδαν τελικά την ταινία). Επίσης φαίνεται πάλι σύμφωνα με το φεστιβάλ πως ο μόνος λόγος που ξεχωρίζει η ταινία είναι το ότι βραβεύτηκε στο φεστιβάλ του Βερολίνου με το πρώτο βραβείο και πως είχε γίνει μεγάλη επιτυχία πριν προβληθεί στις ΗΠΑ. Όχι κύριοι δεν ξεχωρίζει για αυτό. Ξεχωρίζει για την πολύ προσεγμένη δουλειά που έχει γίνει για αυτό, ξεχωρίζει για τα δεκάδες άτομα που δούλευαν ώρες αμέτρητες πάνω στα λεπτομερειακά σχέδια του, ξεχωρίζει για το computer animation που έχει προστεθεί τόσο προσεχτικά μέσα στην ταινία, ξεχωρίζει για τους ηθοποιούς που δώσανε ψυχή στους χαρακτήρες, ξεχωρίζει γιατί είναι anime, αλλά τι ξέρετε εσείς από anime, ούτε μία αναφορά για αυτό δεν έγινε. Μόνο από γεγονός του ότι είναι κινούμενο σχέδιο, κρίθηκε η ταινία ως τόσο παιδική που προσκάλεσαν παιδιά τόσο μικρά που είτε έβλεπαν το Sen to Chihiro no kamikakushi είτε έβλεπαν την οποιαδήποτε σαχλή αμερικάνικη παραγωγή κινουμένων σχεδίων δεν θα καταλάβαιναν τίποτα.
Σαν επίλογο θα ήθελα να πω ένα μπράβο στους όσους ενήλικες που ήρθαν στην προβολή παρόλο που ήρθαν σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με τα παιδιά, γιατί με την παρουσία τους απέδειξαν την λανθασμένη αντιμετώπιση που είχε η ταινία από το φεστιβάλ. Και μια συμβουλή στους γονείς των παιδιών που είχαν έρθει (αν και αμφιβάλω πως αυτό το κείμενο θα διαβαστεί από κανέναν από αυτούς) Μην τρέχετε με τα παιδιά σας σε μια προβολή έστω και κινουμένων σχεδίων μόνο και μόνο επειδή είναι δωρεάν! Μάθετε πρώτα περί τίνος πρόκειται! Δεν είναι όλα τα κινούμενα σχέδια για παιδιά...
Η περίληψη του
Sen to Chihiro no Kamikakushi
Το χρονικό του Sen to Chihiro no Kamikakushi
43 Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσ/νίκης: Sen to
Chihiro no Kamikakushi
(11-11-2002)